پایان نامه ها و مقالات

دانلود پایان نامه ارشد با موضوع اصطلاحنامه پزشکی فارسی، پایان نامه ها، نمایه سازی، قلب و عروق

دانلود پایان نامه

ک واژه ای بیشتر بروز می کند و به نسبتی که بر پیش همآرایی اصطلاحات افزوده می شود مشکلات مزبور کاهش می یابد.
۴) با اعمال کنترل واژگانی یعنی مهار کردن مترادفها، شبه مترادفها و نظایر آن تعیین اصطلاحات مجاز و نیز مشخص کردن حدود ثغور اصطلاحاتی که معنا و محدودشان روشن نیست موجب دقت و یکدستی در نمایه‌سازی و جستجو شود و نمایه ساز و جستجوگر را در انتخاب مناسب ترین اصطلاح برای بیان موضوع خاصی کمک نماید.
البته ویژگیهای اصطلاحنامه به این موارد محدود نمی شود لیکن در تهیه و توسعه یک اصطلاحنامه خوب و کارا، توجه به این ویژگی ها از اهمیت خاصی برخوردار است. (حریری،۶۲)
۲-۲-۱۸- انواع اصطلاحنامه
به طور کلی اصطلاحنامه ها به دو دسته تقسیم می شوند:
۱) اصطلاحنامه کلان: اصطلاحنامه ای است که واژه ها و مفاهیم بیش از یک حوزه را پوشش می دهد و در حقیقت این اصطلاحنامه ها فقط مفاهیم اصلی آن حوزه را پوشش می دهند.
۲) اصطلاحنامه خرد: اصطلاحنامه ای است که به زمینه های موضوعی تخصصی مربوط می شود.
در اصل هیچ یک از اصطلاحنامه ها کامل نیستند و همه آنها تابع زمان خود هستند. (بابایی، ۸۴)
بر اساس زبانهای به کار رفته در اصطلاحنامه برای بیان توصیفگرها و روابط آنها می توان اصطلاحنامه ها را به دو دسته تقسیم کرد:
۱) اصطلاحنامه های یک زبانه: در اصطلاحنامه های یک زبانه کلیه توصیفگرها، غیرتوصیفگرها و یادداشتها به یک زبان موجود است.
۲) اصطلاحنامه های چندزبانه: در اصطلاحنامه چند زبانه برای هر توصیفگر معادل هایی به زبان های دیگر وجود دارد که آن را متناسب استفاده دز نظام های چند زبانه ساخته است.(محمدی، علیدوستی، ۸۶)
۲-۲-۱۹- اصطلاحنامه پزشکی فارسی:
مبنای تهیه اصطلاحنامه پزشکی فارسی، پشتوانه های انتشاراتی موجود در ایران و تزاروس کتابخانه ملی پزشکی آمریکا (مش ۲۰۰۲) است و ویرایش دوم آن در سال ۱۳۸۴ مجموعا ۱۵۲۹۴ اصطلاح پزشکی و علوم وابسته را می پوشاند. به همت خانم فاطمه رهادوست و دیگر همکارانشان انتشار اصطلاحنامه پزشکی فارسی از سال ۱۳۷۷ آغاز و ویرایش دوم آن در سال ۱۳۸۴ توسط سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران چاپ شد. متن اصلی این اصطلاحنامه از چهار نمایه ( درختی و الفبایی در جلد اول و گردشی و انگلیسی به فارسی در جلد دوم) تشکیل شده که اطلاعات به راحتی در همه این نمایه ها ( و به صورتی بسیار کامل تر در ویرایش الکترونیکی) قابل بازیابی است و حجم اطلاعات آنها به شرح زیر است:
کل اصطلاحات۱۵۲۹۴
اصطلاحات فارسی با معادل انگلیسی۱۳۲۱۸
اصطلاحات گزیده۸۹۸۷
اصطلاحات ناگزیده۶۳۱۶
اصطلاحات مرتبط۸۶۰
شناسه های نمایه گردشی فارسی۳۱۹۴۹
شناسه های نمایه گردشی انگلیسی۲۵۸۳۸
شناسه های نمایه انگلیسی به فارسی۱۲۳۱۲(اصطلاحنامه پزشکی فارسی، ۸۴)
۲-۲-۱۹-۱- نمایه های موجود در اصطلاحنامه پزشکی فارسی
متن اصلی اصطلاحنامه پزشکی فارسی از ۴ نمایه تشکیل شده است که عبارتند از:
۱- نمایه درختی
در نمایه درختی تمامی موضوع های علوم پزشکی در قالب ۱۴ مقوله تقسیم بندی شده اند که کل اصطلاحات به کار رفته در اثر را در بر می گیرد. نمایه درختی بر اساس ساختار سلسله مراتبی تنظیم شده و رابطه هر واژه با واژه های عام تر، خاص تر و مرتبط آن مشخص شده است. ۱۴ مقوله نمایه درختی عبارتند از: ارگانیسم ها، بهداشت و تندرستی، بیماری ها، ترکیبات شیمیایی، داروها، تشخیص، درمان شناسی، دندانپزشکی، روان پزشکی، علوم دیگر(غیرپزشکی)، علوم زیستی، فنون پزشکی، کالبدشناسی، وسایل و تجهیزات پزشکی
۲- نمایه الفبایی
نمایه الفبایی پرکاربردترین بخش اصطلاحنامه است. در این بخش تمامی واژه های موجود در منبع بر اساس الفبا تنظیم شده اند. اصطلاحات در این بخش به دو گروه عمده تقسیم می شوند:
الف: اصطلاحات مرجح- انتخاب شده ( توصیفگر گزیده): اصطلاح هایی هستند که از بین واژه های مترادف یک مفهوم انتخاب شده اند.
ب:‌اصطلاحات غیرمرجح (‌انتخاب نشده): اصطلاح هایی هستند که فقط در جایگاه الفبایی خود ظاهر می شوند و خواننده را به اصطلاح انتخاب شده ارجاع می دهند.
اطلاعاتی که در زیر اصطلاح های انتخاب شده در نمایه الفبایی ظاهر می شوند عبارتند از:
۱- اصطلاح انتخاب نشده ۲- شماره درخت (موجود در نمایه درختی) ۳- معادل انگلیسی اصطلاح ۴- توصیفگر عام تر ۵- توصیفگر خاص تر ۶- توصیفگر مرتبط ۷- اصطلاح عام تر در سرشاخه (رأس)
۳- نمایه گردشی یا جایگشتی
نحوه تنظیم به این شکل است که هر یک از واژه ها یک بار یه عنوان یک مدخل در تنظیم الفبایی قرار می گیرد و از طریق آن می توان واژه های مورد نظر را پیدا کرد. این نمایه استفاده فراوانی دارد یکی از مهمترین موارد استفاده از آن زمانی است که با اصطلاح عبارتی مواجه هستیم، ما عبارت دقیق آن را به ظاهر نداریم. کافی است واژه ای از اصطلاح را که در ذهن داریم در جای الفبایی آن در نمایه پیدا کنیم، در این صورت تمامی اصطلاحاتی که آن واژه ها به هر شکلی در آن به کار رفته است را به ما نشان می دهد.
۴- نمایه انگلیسی- فارسی
آخرین بخش اصطلاحنامه پزشکی فارسی به نمایه انگلیسی به فارسی اختصاص یافته است. با استفاده از این نمایه در صورتی که اصطلاحی در زبان فارسی فراموش شود از طریق برابر انگلیسی آن قابل بازیابی است. مزیت این نمایه این است که به عنوان یک فرهنگ لغت تخصصی برای اصطلاحات و واژه های تخصصی پزشکی و علوم وابسته مورد استفاده قرار می گیرد. (اصطلاحنامه پزشکی فارسی، ۸۴)
۲-۲-۱۹-۲- شکل ارائه اصطلاحات در اصط
لاحنامه پزشکی فارسی
دو فاکتور مهم در اصطلاحنامه توصیفگرها و غیرتوصیفگرها هستند. اصطلاحات مرجح (انتخاب شده یا توصیفگر گزیده) اصطلاح هایی هستند که از بین واژه های مترادف یک مفهوم انتخاب شده و مدخل اصلی به حساب می آیند و تمامی اصطلاح هایی که انتخاب نشده اند به آنها ارجاع داده می شوند تا یکدستی و هماهنگی در بازیابی اصطلاحات به وجود می آید.
اصطلاحات غیرمرجح ( انتخاب نشده) اصطلاح هایی هستند که فقط در جایگاه الفبایی خود ظاهر می شوند و خواننده را به اصطلاح انتخاب شده ارجاع می دهند مانند: توکسین های قارچی که زیرمجموعه مایکوتوکسین ها هستند.
ارتباط بین توصیفگرها می تواند از نوع اعم، اخص یا مرتبط باشد. هیچ توصیفگری رها و بدون ارتباط وجود ندارد. چنانچه توصیفگری در حوزه دیگری کاربرد داشته باشد آن حوزه در کروشه آمده است. بین توصیفگرهای مرتبط نیز رابطه متقابل وجود دارد. به توصیفگرهایی که خود دارای اصطلاح اعم نباشند سرشاخه یا اصطلاح رأس گفته می شود و این اصطلاحات بر اساس الفبا تنظیم شده اند.
علامت (*) در برابر توصیفگر تورفته بیانگر مرتبط بودن اصطلاح نسبت به اصطلاح بالاتر است.
غیر توصیفگرها با علامت (بک) به معنی بکار ببرید به توصیفگرها ارجاع داده شده اند و اصطلاحات ناگزیده پس از نشانه های ارجاعی (بجای) در ذیل آمده است.
هر نقطه (.) نشانه خاص تر بودن اصطلاح است و ممیز(/) نشان دهنده رابطه مرتبط و کروشه [ ] نشان دهنده تکرار اصطلاح در شاخه دیگری است. (جهانی، ۸۹ )
۲-۳- پیشینه پژوهش
۲-۳-۱- پیشینه پژوهش در ایران
(مزینانی، ۱۳۷۳) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « بررسی نمایه های انتهای کتاب های علوم پزشکی فارسی منتشرشده بین سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۲» تعداد ۱۱۱۸ عنوان کتاب منتشرشده طی سال های مذکور را بررسی کرد و به این نتیجه دست یافت که در مجموع ۱۲۳ عنوان یعنی حدود ۱۱ درصد از آنها دارای نمایه هستند. از این ۱۲۳ عنوان فقط ۵ عنوان یعنی حدود ۴/۰ درصد از آنها دارای نمایه هایی هستند که بیش از ۷۵ درصد از ملاک های استاندارد نمایه سازی را رعایت کرده اند. تعداد ۳۱ عنوان یعنی ۲۵ درصد از نمایه های مذکور ۵۰ تا ۷۴ درصد از اصول را رعایت کرده اند و ۴۲ عنوان یعنی ۳۴ درصد از آنها ۲۴ تا ۴۹ درصد از اصول را رعایت کرده اند و در نهایت ۴۵ عنوان از آنها کمتر از ۲۴ درصد از اصول را رعایت کرده اند.
(آبادطلب،۱۳۷۸) نیز در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « بررسی وضعیت نمایه‌های پایان کتابهای علوم فنی و مهندسی فارسی انتشاریافته در سالهای ۱۳۶۷-۱۳۷۶ » بدین نتیجه رسید که ۵/۷% از کتابهای مورد بررسی دارای نمایه بوده است.
(کریمی،۱۳۷۸) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «مطالعه میزان رعایت استانداردهای بین المللی ایزو در نمایه های پایانی کتابهای فارسی تاریخ معاصر ایران منتشر شده در سالهای ۱۳۷۳-۱۳۷۷» میزان رعایت استانداردهای بین المللی ایزو(۹۹۹:۱۹۹۶) را در نمایه‌های پایانی تعداد ۵۸۴ عنوان کتاب منتشر شده در سالهای ۱۳۷۳-۱۳۷۷ در حوزه تاریخ معاصر ایران را مورد بررسی قرار داد. وی دریافت که بیش از نیمی از کتابهای فارسی تاریخ معاصر ایران فاقد نمایه پایانی کتاب بوده و بیش از۵۰% ، استانداردهای ایزو را بطور کامل رعایت نکرده‌‌اند.
( انصاری، ۱۳۷۹) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « بررسی انطباق میان توصیفگرهای نمایه سازی و کلیدواژه های عنوان پایان نامه های دکترای تخصصی کودکان، زنان، قلب و عروق و روانپزشکی » به بررسی ۵۰۶ پایان نامه به روش نمونه گیری تصادفی پرداخته و دریافت در حالتی که نشانگرها در نظر گرفته نشوند مجموعا ۳/۷۰ درصد انطباق میان توصیفگرها و کلیدواژه های عنوان وجود دارد و در حالتی که نشانگرها در نظر گرفته شوند این میزان ۹/۵۰ درصد است. در حالتی که نشانگرها در نظر گرفته نشوند ۲/۳۴ درصد انطباق کامل و ۴/۳۰ درصد انطباق دارند که این ارقام در حالتی که نشانگرها در نظر گرفته شوند به ترتیب ۷/۲۷، ۵/۱۹، ۷/۳ درصد است. همچنین از سال ۶۱ به بعد در هر دو حالت مورد بررسی، انطباق کامل بیشتر از طریق ارجاع است. یافته ها فرضیه نخست پژوهش مبنی بر یکسان نبودن میزان انطباق بین چهار رشته مورد بررسی را تأیید نمودند. پایان نامه های روانپزشکی از نظر انواع انطباق در وضعیت متفاوتی از سایر رشته ها قرار دارند. همچنین افزایش تعدادکلیدواژه های عنوان تأثیری بر میزان انواع انطباق ندارد.
( داروغه، ۱۳۸۰) در پایان نامه کارشناسی ارشد خود با عنوان « بررسی میزان همپوشانی کلیدواژه های عنوان و عناوین مآخذ با توصیفگرهای نمایه سازی در پایان نامه های دکترای تخصصی روانپزشکی، زنان و زایمان و قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی ایران » به بررسی ۳۵ پایان نامه، ۵۵۴ مأخذ و ۲۴۴۳ کلیدواژه پرداخت. یافته های پژوهش نشان داد که میزان همپوشانی سرجمع کلیدواژه های عنوان و عناوین مأخذ با توصیفگرهای نمایه سازی در رشته روانپزشکی ۵/۷۲ درصد، در رشته قلب و عروق ۳/۵۸ درصد و در رشته زنان و زایمان ۵۹ درصد است. همچنین میزان همپوشانی سر جمع کلیدواژه های عنوان و عناوین ماخذ با توصیفگرهای نمایه سازی در هر سه رشته روانپزشکی، قلب و عروق و زنان و زایمان بیش از میزان همپوشانی کلیدواژه های عنوان با توصیفگرهای نمایه سازی است.
( ایرانشاهی، ۱۳۸۳) در مقاله ای پژوهشی با عنوان « بررسی میزان همخوانی کلیدواژه های عنوان و توصیفگرهای نمایه سازان در پایگاه چکیده پایان نامه های ایران » به ارزیابی میزان همخوانی کلیدواژه‌های عنوان در پایان‌نامه‌های مندرج در پایگاه چکیده‌نا
مه‌های ایران با توصیفگرهای اختصاص‌یافته به این پایان‌نامه‌ها پرداخت. جامعه مورد بررسی، کلیه رکوردهای موجود در این پایگاه (۶۵۵۳۶ رکورد) از ابتدا تا پایان سال ۱۳۸۱ بود. با استفاده از فرمول تعیین حجم نمونه از هر حوزه علوم انسانی، علوم پایه، علوم پزشکی، فنی و مهندسی، علوم کشاورزی و هنر، ۱۰۰ رکورد به شیوه تصادفی انتخاب شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین تعداد متوسط کلیدواژه‌های عنوان در حوزه‌های مورد بررسی تفاوت معناداری وجود دارد و ۶۷ درصد توصیفگرهای نمایه‌سازان را کلیدواژه‌های عنوان تشکیل می‌دهند. همبستگی بالایی بین تعداد کلیدواژه‌های عنوان و تعداد توصیفگرها و میزان همخوانی آن‌ها وجود دارد. از نظر شیوه نگارش ۴۸ درصد توصیفگرها به صورت تک‌واژه، ۵۲ درصد ترکیب‌واژه، ۸۷ درصد توصیفگرها مفرد و ۱۳ درصد آن‌ها به صورت جمع تهیه شده‌اند. بازیافت بیشتر از طریق توصیفگرها در مقایسه با کلیدواژه‌های عنوان، اثربخشی طرح‌هایی را نشان داد که به منظور افزایش ارتباط بین توصیفگرهای هم‌موضوع در این پایگاه صورت پذیرفته است.
( تجفری، داورپناه، ۱۳۸۶) در مقاله ای پژوهشی با عنوان « ارزیابی نمایه های پایان کتابهای فارسی حوزه علوم اجتماعی از نظر رعایت ملاکهای استاندارد ایزو ۹۹۹۹ » به بررسی ۲۳۳ عنوان کتاب فارسی حوزه علوم اجتماعی دارای نمایه پایانی از نظر رعایت ملاکهای کمی استاندارد ایزو ۹۹۹۹ به روش پیمایشی پرداختند. یافته های پژوهش نشان داد میزان رعایت ملاکهای ارزیابی ایزو در نمایه های پایانی مورد بررسی ۴۹/۵۴% است. درصد کتابهای دارای نمایه پایانی ۹۲/۵% از کل کتابهای منتشرشده در این حوزه است. تراکم نمایه ۲۲/۳% بوده و انواع نمایه از نظر نوع تهیه شامل ۵۰% نمایه بنیادی و ۵۰% نمایه ترجمه و از نظر شیوه چاپ و ساختار مدخل شامل نمایه ساده با ۵۵/۷۷% و نمایه برون بافتی با ۸۱/۱۵% و نمایه درون بافتی با ۶۳/۶% است. در بین رشته های مختلف از نظر میزان رعایت ملاکهای ارزیابی ایزو تفاوتی معنادار وجود دارد. از نظر رعایت ملاکهای ارزیابی ایزو در بین ناشران دولتی و خصوصی و همچنین در نمایه بنیادی و ترجمه تفاوتی معنادار وجود ندارد.
( خسروی، ۱۳۸۶) در مقاله ای پژوهشی با عنوان « بررسی میزان رعایت استاندارد ایزو ۷۱۴۴ در پایان نامه ها » به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای به بررسی ۱۱۵۴ پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه های مختلف کشور تدوین شده طی سال های ۱۳۷۶-۱۳۸۱ از نظر شاخص هایی مانند شکل فیزیکی پایان نامه، شماره گذاری بخش های اصلی و فرعی و نظایر آن با استاندارد ایزو ۷۱۴۴ پرداخت و به این نتایج رسید که ۳۷/۵۲ درصد پایان نامه های کارشناسی ارشد با این استاندارد مطابقت دارند و در بخش های شابک و شاپا و حق مؤلف کمترین و در بخش فیزیکی بیشترین درصد رعایت استاندارد ایزو ۷۱۴۴ دیده می شود. در سال های ۱۳۸۰ و ۱۳۷۶ بیشترین و کمترین میزان رعایت این استاندارد دیده می شود و در بین دانشگاهها، دانشگاه بوعلی سینا با ۸ پایان نامه (۳۷/۵۸ درصد) و دانشگاه علم و صنعت با ۹۰ پایان نامه (۷۴/۵۷ درصد) بیشترین میزان رعایت استاندارد را نشان دادند.
(فتاحی، ارسطوپور، ۱۳۸۶) در مقاله ای پژوهشی با عنوان « بررسی میزان همخوانی سرعنوان های موضوعی فارسی با کلید واژه های عنوان و فهرست مندرجات کتابهای فارسی در حوزه های علوم انسانی، علوم اجتماعی، علوم کاربردی و علوم محض »

این فایل ها تست های آزمون آزمایشی کارشناسی ارشد انتشارات سنجش و دانش می باشد که با پاسخ های کاملا” تشریحی ارائه می شود. شما می توانید از منوی جستجو (بالای سایت سمت چپ ) تست های دروس دیگر را پیدا کرده و رایگان دانلود کنید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *